Лидерот на Демократската унија за интеграција (ДУИ), Али Ахмети, во ексклузивно интервју за A2 CNN, откри досега помалку познати детали од периодот пред потпишувањето на Охридскиот рамковен договор во 2001 година. Според неговите зборови, на преговарачката маса тогаш била ставена опцијата за територијална поделба на државата, предлог кој дошол директно од тогашната македонска влада предводена од Љубчо Георгиевски, објави ВЕСТИМАК.мк.
Ахмети појасни дека ваквото решение било категорично одбиено бидејќи би предизвикало несогледливи последици, долготрајни војни за територии и хуманитарна катастрофа.
„Понудата беше болна за двете страни“
Според Ахмети, планот на Георгиевски предвидувал драстично намалување на територијата каде што Албанците би имале контрола.
„Ми беше понуден предлогот за поделба на Македонија од тогашната влада. Но, тоа не беше најдоброто решение, туку решение што ќе предизвикаше многу поголеми судири и ќе одземеше многу човечки животи. Предлогот на Георгиевски предвидуваше Албанците, кои се околу 30% во државата, да добијат само 5-6% од територијата – главно Тетово, Гостивар и моите родни места Зајас и Осломеј,“ изјави Ахмети.
Тој додаде дека овој план ги исклучувал стратешките центри како:
Скопје
Куманово
Кичево
Струга
Преспа и Битола
Масовни егзодуси и хуманитарна криза
Најтешкиот аспект на евентуалната поделба, според лидерот на ДУИ, би била присилната размена на население. Тој проценува дека околу 260.000 Албанци би требало да бидат протерани од своите огништа, додека истовремено околу 60.000 Македонци би морале да ги напуштат местата каде што живееле како малцинство.
„Болката би била подеднаква за двете страни. Затоа го прифативме Охридскиот договор како најдобар можен компромис, иако тој не ги задоволи целосно сите барања во тој момент,“ нагласи тој.
Охридскиот договор како клуч за напредок
Ахмети истакна дека не жали за донесената одлука, бидејќи со неа се избегнале натамошни крвопролевања, а истовремено се овозможило системско унапредување на правата на Албанците во Македонија.
Како клучни достигнувања од договорот тој ги издвои:
Образование: Легализација на Универзитетот во Тетово.
Јазик: Официјализирање на албанскиот јазик во државните институции, Собранието и Владата.
Застапеност: Зголемување на бројот на Албанци во администрацијата од симболични под 1% на сегашните 21-22%.
„Не сум се покајал, бидејќи не им предизвикав поголема болка ниту на Албанците, ниту на Македонците. Договорот напредуваше низ годините. По 15 години работа на законот за јазици, денес сите централни институции имаат натписи и на албански јазик, а комуникацијата се одвива двојазично, гарантирано од САД, Европа и НАТО,“ заклучи Ахмети.
Ова сведоштво фрла нова светлина врз драматичните моменти од 2001 година и тежината на одлуките што ја дефинираа иднината на денешна Северна Македонија./vestimak.com