КРАЈ НА ПОМЕСТУВАЊЕТО НА ЧАСОВНИКОТ? Европратеници повторно бараат укинување на летното и зимското сметање на времето
Повеќе од шест години по првичната одлука на Европскиот парламент, прашањето за укинување на сезонското поместување на часовникот повторно се враќа во фокусот на европските институции. Група од 66 европратеници испратија писмо до претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, барајќи конечно да се спроведе ветувањето за ставање крај на промената на времето двапати годишно.
Во писмото се наведува дека научните истражувања сè почесто укажуваат на негативните последици од менувањето на часовникот. Според европратениците, промената на времето го нарушува сонот и биолошкиот ритам на луѓето, може да го зголеми ризикот од срцеви и мозочни удари, а во деновите по промената се бележи и пораст на сообраќајните несреќи. Истовремено, се посочува дека очекуваните енергетски заштеди, кои беа главната причина за воведување на оваа практика, денес се сметаат за минимални или незначителни.
Идејата за укинување на сезонската промена на времето не е нова. Во 2018 година, Европската комисија организираше јавна анкета во која учествуваа околу 4,6 милиони граѓани на Европската Унија. Дури 84 проценти од испитаниците се изјаснија дека сакаат да престане практиката на поместување на часовникот. По анкетата, тогашниот претседател на Европската комисија, Жан-Клод Јункер, најави дека ќе предложи трајно укинување на промената на времето.
Во март 2019 година Европскиот парламент ја поддржа иницијативата и изгласа земјите-членки да изберат дали трајно ќе останат на летно или на зимско сметање на времето. Првичниот план беше промените да престанат уште во 2021 година. Сепак, за конечна примена беше потребна согласност и од Советот на Европската Унија, каде што земјите-членки не успеаја да постигнат заеднички договор. Пандемијата на ковид-19 дополнително го оттурна ова прашање од европската агенда.
Денес правилата остануваат непроменети. Во сите земји на Европската Унија, како и во Македонија, часовникот и понатаму се поместува еден час нанапред во последната недела од март и еден час наназад во последната недела од октомври.
Иако повторно расте политичкиот притисок за укинување на оваа практика, засега нема конкретен рок кога би можела да биде донесена конечната одлука. Европската комисија и натаму чека земјите-членки да постигнат заеднички став, бидејќи без нивна согласност не може да стапи во сила новото европско законодавство.